Шетелде волонтер болу — басқа адамдарға және жергілікті қоғамдастықтарға көмектесіп қана қоймай, ерекше өмірлік тәжірибе жинаудың тамаша мүмкіндігі. Жаңа ел, басқа мәдениет, таныс емес орта және әлемнің әр түкпірінен келген адамдармен бірге жұмыс істеу адамның қалыптасқан әдеттерінен шығып, әлемге басқа көзқараспен қарауына мүмкіндік береді.
Алайда алғашқы халықаралық волонтерлік сапар белгілі бір дайындықты қажет етеді. Сапар шынымен пайдалы әрі жағымды өтуі үшін бірнеше маңызды нәрсені алдын ала ойластырған жөн.
Ең алдымен, волонтерліктің сізге қандай бағыты сәйкес келетінін анықтап алу керек. Бағдарламаны тек «осы елге барғым келеді» деген қызығушылықпен таңдамаған дұрыс. Ең маңыздысы — сапар барысында нақты немен айналысатыныңызды түсіну.
Волонтерлік жобалар әртүрлі болады: балалар мен қарттарға көмектесу, экологиялық бастамаларға қатысу, табиғи аумақтарды қалпына келтіру, жануарларға көмектесу, білім беру жобалары, жергілікті қоғамдастықтарды қолдау, мәдени және әлеуметтік жобаларға қатысу.
Өтініш бермес бұрын бағдарламаның сипаттамасын мұқият оқып шығыңыз. Жобаның ұзақтығына, тұру жағдайына, тамақтануға, жұмыс уақытына, волонтердің міндеттеріне және қатысушыларға қойылатын талаптарға назар аударыңыз.
Сонымен қатар өз мүмкіндіктеріңізді де бағалаңыз. Мысалы, егер сіз бұрын балалармен жұмыс істемеген болсаңыз, педагогикалық тәжірибені талап ететін жобаны таңдамаған дұрыс. Ал егер физикалық күш түсетін жұмысты көтеру қиын болса, көп уақытты далада өткізуді қажет ететін экологиялық жоба сіз үшін ең қолайлы таңдау болмауы мүмкін.
Ең басты ереже: жобаны тек «қай елге барғым келеді?» деген сұрақпен емес, «мен бұл жобаға қандай нақты пайда әкеле аламын?» деген сұрақпен таңдаңыз.
Көп жағдайда волонтерлік сапар толығымен тегін болады деген түсінік қалыптасады. Кейбір ұйымдар шынымен де тұратын жерді, тамақтануды немесе белгілі бір шығындарды қамтамасыз етуі мүмкін. Дегенмен қатысушыға ұшақ билеті, виза, сақтандыру, жол ақысы, байланыс және жеке қажеттіліктер сияқты шығындарды өзі төлеуге тура келеді.
Сондықтан бағдарламаға өтініш бермес бұрын бүкіл сапардың шамамен бюджетін есептеп алған жөн.
Бағдарламаға нақты қандай қызметтер кіретінін және қай шығындарды өзіңіз төлеуіңіз керектігін анықтаңыз. Мысалы, тұру тегін болуы мүмкін, бірақ әуежайдан жоба өтетін жерге дейінгі жол ақысы сіздің мойныңызда болуы ықтимал. Кейбір бағдарламаларда тамақ тек жұмыс күндері берілуі немесе азық-түлікке белгілі бір мөлшерде қаражат бөлінуі мүмкін.
Сонымен қатар күтпеген шығындарға арналған қосымша қаражат қалдыруды ұмытпаңыз. Әсіресе ұзақ сапарларда бұл өте маңызды. Жоспар өзгеруі, қосымша көлік қажет болуы немесе басқа да күтпеген шығындар пайда болуы мүмкін.
Бюджетті алдын ала дұрыс жоспарлау сапар барысында ақша мәселесіне алаңдамай, волонтерлік жұмыстың өзіне көңіл бөлуге мүмкіндік береді.
Халықаралық волонтерлік — бұл тек адамдарға көмектесу емес. Бұл сонымен қатар әдеттері, көзқарастары және өмір салты сіздікінен мүлде өзгеше болуы мүмкін адамдармен күнделікті қарым-қатынас жасау.
Бір елде қалыпты саналатын нәрсе басқа елде мүлде басқаша қабылдануы мүмкін. Бұл киім үлгісіне, қарым-қатынас мәдениетіне, тамақтануға, жеке кеңістікке, уақытты бағалауға және күнделікті тұрмыстық әдеттерге қатысты болуы мүмкін.
Сапар алдында баратын еліңіздің негізгі мәдени ерекшеліктерін зерттеп алыңыз. Қандай мінез-құлық құрмет белгісі саналатынын, әңгіме барысында қандай тақырыптарды қозғамаған дұрыс екенін және қандай дәстүрлерді ескеру қажет екенін біліп алған жөн.
Ең бастысы — сіз басқа елге жергілікті мәдениетті өз әдеттеріңізге бейімдеу үшін емес, оны түсіну және сол қоғамның өмірімен танысу үшін баратыныңызды есте сақтаңыз.
Сонымен қатар мәдени шокқа дайын болыңыз. Алғашқы күндері жаңа ортаға үйрену қиын болуы мүмкін: басқа тағам, тіл, климат, күн тәртібі және тұрмыс жағдайлары өзіңізге таныс емес болуы ықтимал. Бұл — қалыпты жағдай. Өзіңізге бейімделуге уақыт беріңіз және түсінбеген нәрселеріңіз туралы сұрақ қоюдан қорықпаңыз.
Халықаралық сапарға дайындалғанда тек жақсы әсерлер туралы емес, қауіпсіздік туралы да ойлау қажет.
Паспортыңыздың жарамдылық мерзімін, елге кіру талаптарын және виза қажет немесе қажет еместігін алдын ала тексеріңіз. Волонтерлік бағдарламаға қатысу және сол елде тұру үшін қандай құжаттар керектігін де нақтылап алған дұрыс.
Медициналық және туристік сақтандыруға ерекше назар аударыңыз. Сапар бірнеше аптаға ғана созылса да, ауру, жарақат немесе басқа да күтпеген жағдайлар орын алған кезде сақтандырудың болғаны өте маңызды.
Маңызды құжаттардың электронды көшірмесін сақтап қойыңыз: паспорт, сақтандыру полисі, билет, тұратын жер туралы ақпарат және волонтерлік ұйымның байланыс нөмірлері. Оларды тек телефонда емес, бұлтты сақтау жүйесінде де сақтаған дұрыс.
Сапар алдында жақындарыңызға маршрутыңызды, тұратын мекенжайыңызды және сіз қатысатын ұйымның байланыс ақпараттарын беріп қойыңыз.
Мұндай дайындық кейде артық сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ күтпеген жағдай орын алған кезде алдын ала дайындалған ақпарат мәселені тезірек шешуге көмектеседі.
Жаңадан бастаған волонтерлердің жиі жіберетін қателіктерінің бірі — сапарды тек «басқаларға көмектесу» немесе «басқаларға бір нәрсе үйрету» мүмкіндігі ретінде қабылдау.
Шын мәнінде, халықаралық волонтерлік — екі жақты тәжірибе алмасу.
Сіз жобаға өз біліміңізді, дағдыларыңызды және тәжірибеңізді алып келесіз. Бірақ сонымен бірге өзіңіз де көп нәрсе үйренесіз. Жергілікті тұрғындар сізге жұмысқа, қарым-қатынасқа, күнделікті мәселелерді шешуге және қоғам ішіндегі өзара әрекеттесуге мүлде басқа көзқарасты көрсете алады.
Сондықтан бір нәрсені білмесеңіз, оны мойындаудан қорықпаңыз. Сұрақ қойыңыз, бақылаңыз, координаторлар мен жергілікті тұрғындардың пікірін тыңдаңыз.
Сондай-ақ өз еңбегіңіздің нәтижесі бірден байқалады деп күтпеген жөн. Кейбір волонтерлік жобалар бір қарағанда шағын болып көрінетін, бірақ ұзақ мерзімді перспективада маңызды өзгерістерге әкелетін жұмыстарға бағытталған.
Мұндай сапардан алып қайтатын ең құнды нәрсе — жаңа елдегі фотосуреттер ғана емес. Бұл — жаңа дағдылар, жаңа таныстықтар, басқа мәдениетті түсіну және өз уақытыңыздың шынымен пайдалы болғанын сезіну.
@qazvolunteer.kz
The center can advise you on all questions of interest regarding the activities of the Front Office, the Year of the Volunteer, nationwide projects or any other issue related to volunteering. Available: phone call, WhatsApp, Telegram
оказание волонтерской помощи в подготовке к ЕНТ, обучению английскому языку, компьютерной и правовой грамотности страшеклассников средних школ в сельской местности
участие в проекте более 1000 волонтеров из числа преподавателей, студентов и др. Охват обучением не менее 1000 учащихся средних школ сельской местности в каждом регионе
Акмолинская, Алматинская, Актюбинская, Атырауская, Восточно-Казахстанская, Жамбылская, Западно-Казахстанская, Карагандинская, Кызылординская, Костанайская, Мангистауская, Павлодарская, Северо-Казахстанская, Туркестанская области
Примечание: в графе «территориальный охват» могут быть указаны только базовые центры реализации проектов, вмесет с тем проекты будут реализован во всех регионах республики.
привлечение волонтеров в сферу охраны здоровья, оказанию помощи в уходе за больными, в том числе в хосписах, онкологических диспансерах и др.
открытие 3 центров поддержки волонтеров в сфере охраны здоровья в городах Алматы, Кызылорда, и Петропавловск. Участие в проекте не менее 1000 волонтеров. Выделение не менее 68 грантов для реализации волонтерских идей в сфере здравоохранения
г. Алматы, Кызылординская и Северо-Казахстанская области
Примечание: в графе «территориальный охват» могут быть указаны только базовые центры реализации проектов, вмесет с тем проекты будут реализован во всех регионах республики.
внедрение практики наставничества волонтерами в отношении детей, находящихся в детских домах, и молодежи, детей, оказавшихся в трудной жизненной ситуации в центрах социального обслуживания системы социальной защиты населения.
создание 3 центров поддержки волонтеров в сфере наставничества в городах Нур-Султан, Шымкент, Атырау. Внедрение практики наставничества, подготовка не менее 50 персональных наставников из числа авторитетных и уважаемых граждан (волонтеров). Привлечение 1000 обученных граждан и волонтеров. Выделение и реализация не менее 68 малых грантов
города Нур-Султан, Шымкент и Атырауская область.
Примечание: в графе «территориальный охват» могут быть указаны только базовые центры реализации проектов, вмесет с тем проекты будут реализован во всех регионах республики.
защита окружающей среды, очистке рек и лесов, посадке деревьев, обучению сортировке мусора.
создание 3 центров поддержки волонтеров в сфере защиты окружающей среды, очистке рек и лесов, посадке деревьев, обучению сортировке мусора в городах.Талдыкурган, Уральск, Костанай. Вовлечение граждан в волонтерскую деятельность в сфере защиты окружающей среды и экологической безопасности, очистке рек и лесов, посадке деревьев, обучению сортировке мусора. 1000 привлеченных волонтеров. Выделение не менее 68 малых грантов.
Алматинская, Западно-Казахстанская, Костанайская области.
Примечание: в графе «территориальный охват» могут быть указаны только базовые центры реализации проектов, вмесет с тем проекты будут реализован во всех регионах республики.
привлечение волонтеров по сохранению объектов историко-культурного наследия.
создание 3 центров поддержки волонтеров для привлечения волонтеров к проектам по сохранению объектов историко-культурного наследия в городах Тараз, Караганда, Туркестан. Расширение участия граждан в реализации проектов по сохранению и развитию культурно-исторического наследия, восстановления и сохранения памятников истории, культуры и мемориальных комплексов. Привлечение 1000 граждан и волонтеров к реализации проекта. Выделение не менее 68 малых грантов.
Жамбылская, Карагандинская, Туркестанская области.
Примечание: в графе «территориальный охват» могут быть указаны только базовые центры реализации проектов, вмесет с тем проекты будут реализован во всех регионах республики.
привлечение волонтеров в дома престарелых, центры социального обслуживания системы социальной защиты населения.
создание 3 центров поддержки волонтеров в городах Алматы, Актау, Павлодар. 1000 волонтеров окажут помощь организациям социального обслуживания системы социальной защиты населения. Выделение не менее 68 грантов для реализации волонтерских идей в социальной сфере. Выпуск сборника лучших практик волонтерской деятельности в сфере социальной защиты населения.
г. Алматы, Мангистауская и Павлодарская области.
Примечание: в графе «территориальный охват» могут быть указаны только базовые центры реализации проектов, вмесет с тем проекты будут реализован во всех регионах республики.
привлечение волонтеров к проектам по поиску пропавших людей, снижению рисков бедствий и ликвидации последствий чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера, в том числе по поиску документов, повествующих о подвигах наших соотечественников в Великой Отечественной войне.
создание 3 центров поддержки волонтеров в сферах ЧС, работы по поиску пропавших людей, в городах Кокшетау, Актобе, Усть-Каменогорск. Расширение участия граждан и волонтерских организаций в поисковых мероприятиях, в том числе документов, повествующих о подвигах наших соотечественников в Великой Отечественной войне, защите населения от чрезвычайных ситуаций. Привлечение 1000 привлеченных волонтеров к реализации проекта. Выделение не менее 68 малых грантов.
Акмолинская, Актюбинская, Восточно-Казахстанской области.
Примечание: в графе «территориальный охват» могут быть указаны только базовые центры реализации проектов, вмесет с тем проекты будут реализован во всех регионах республики.
